Spor pazarlaması (Sports marketing) , günümüzde sporun her alanında artık Dünya’da belirli bir yer edinmiş durumda.Spor’da marketing çalışmaları doğru kurgulandığı takdirde marka değerini güçlendirme ve kalıcı bir değer yaratma konusunda çok önemlidir.

Geçtiğimiz günlerde konuyla ilgili olarak İstanbul’da düzenlenen Sports Marketing Konferansı’nda  Arsenal’ın Ticari İlişkiler Başkanı Tom Fox’un konuşmasında dikkat çeken unsur olarak , spor, özellikle futbol pazarlamasında öncelikle insanların aidiet duygusunu , klüplerine, bu klübün kendi öz değerlerine ve kültürüne bağlılıklarının çok önemli olduğunu vurguladığını görüyoruz.

Konuşmasında Thierry Henry ‘nin Arsenal’a geri dönüş yaptığı maçta attığı gole yer vermiş olan “O an yaşanan o mutluluk taraftarlar tarafından unutulmayacak” diyen Tom Fox, yine “ Biz aidieti pazarlıyoruz, biz 125 yıllık Londra kavramını pazarlıyoruz, biz şirket değil bir klübüz. Bir klübün taraftarı ya olursunuz ya da olmazsınız “ diyor.

Bunlar spor pazarlaması ve marka değeri ortaya koyma konusunda aslında klübün değerlerinden, taraftarın klübe duyduğu bağlılık ve sevgiden bağımsız hareket edilemeyeceğini gösteren söylemler. “Endüsrtriyel futbol” , “Futbol asla sadece futbol değildir” gibi kavramların günümüzde belki de Futbol’un o kendine has, duygusallık,kalpten bağlılık,oyuna olan tutku gibi anlamlarını biraz azaltmış olduğunu görsek te spor pazarlaması konusunda, günün şartlarının gerektirdiği iletişim,pazarlama,marka olgusu yaratma stratejilerini göz ardı edemeyiz.

Konuşma’dan bir anektot daha vermek gerekir ve bu gerçekten en can alıcı anektottur ; Şunu anlatmaya çalışıyor Tom Fox ; “ Futbol pazarlamasında ,pazarlayacağınız en son şey sahada oynanan futboldur “

Buradan Türk futbolunun son dönemde gelmiş olduğu durumu ve sezon başından beri aslında ortada olmayan bir aidiet duygusuna rağmen sahadaki futbola yoğunlaşalım,herkes futbol seyretsin mantalitesiyle hareket eden , marka değerini böylece düşürmeyeceğini düşünen, aslında Türk Futbol’unda gerçek anlamıyla tam da oluşmamış marka değeri olgusunun bu tip hareket ve tavırlarla güçlenemeyeceğinin farkına varamayan konuyla ilgililer,gerçekten futbol seyretme isteği olan ve taraftarlık duygusu taşıyan bizler için  sahadaki futbola odaklanmanın çok ta kolay olmayacağını bilmeleri gerekir.

Spor markalarının reklam anlamında ortaya çıkardığı yaratıcı ve eğlenceli işlerle karşılaşabiliyoruz.

Dünyanın en büyük spor eşyası üreticilerinden biri olan Adidas markası’na ait olarak ta ticari reklam filmleri anlamında güzel işler oluyor.

Daha sonra spor markalarının reklam stratejileri ve reklam filmleri anlamında bir yazı yazacağım,şimdilik bu bir ön çalışma olsun.

İşte Adidas’ın 2011 reklam işlerine birkaç örnek ;

Adidas is all in ;

Football is all in ;

Bu da Kate Perry ,Caroline Wozniacki gibi güzel hatunların olduğu bir Adidas reklamı  ;

Bir önceki yazıma ek olarak ” sosyal medya” yı markaları anlamında kullanmaya başlayan ve önemli bir kitleye ulaşmayı başaran birkaç spesifik marka örneği vermek istiyorum.

Bu markaları ülkemiz dışı markalardan değil de, konuya daha yeni odaklanmakta olan ülkemizdeki markalar arasından seçmek istedim. Çünkü yabancı markalar bu işin bilincine çoktan varmış ve stratejilerini buna göre şekillendirmişler bile.

Ülkemizde göze çarpan örneklerden biri olarak “Pegasus” un “Twitter”  üzerinden yapmış olduğu,  http://twitter.com/ucurbenipegasus  account u altında açtıkları kurumsal Twitter accountu ile düzenlediği yarışmaya bağlı kampanyası. Bu çalışmada Pegasus her gün 3 kişiye uçak bileti armağan etti. “Mikroblog”  ların babası diye tanımlanan Twitter’da düzenlediği bu kampanya ile birçok takipçi edinen “Pegasus” firması daha sonra da, PR çalışmalarını bu site üzerinden gerçekleştirerek ciddi bir takipçi kitlesine ulaşmış oldu.

Yine bir başka havayolu firması “Onur Air”  ın “Facebook “ üzerinden bir fan page oluşturup,  kampanyasını burada yürütmesini ve şirketin PR ‘ına çok büyük bir katkıda bulunduğu kampanyasını gözümüzle gördük, hatta fan page’i vasıtasıyla bende Facebook üzerinden kampanyaya katıldım.Bu kampanyada Onur Air,yine yarışma formatlı olarak düzenlediği çalışmasında Facebook üzerinden yolladıkları davetiyelerle puan toplayan takipçilerine, uçak bileti hediye ediyordu.

Son dönemde sürmekte olan çalışmalardan biri ise “Garanti Bankası” nın yine “Twitter” üzerinden gerçekleştirmeye başladığı bir kampanya. Bu kampanyada  http://twitter.com/garanti  account u nu takip eden kullanıcılar,  çeşitli anahtar sloganları tweetleyerek Babylon’da düzenlenecek konserlere davetiye kazanma şansı yakalayacaklar. Garanti Bankası ‘nın bu son dönem iletişim kanalını kullanıp, gitgide büyüyen bir mecranın kullanıcısının dikkatini çekme isteği ortada.

Bunlar şimdilik sayabileceğim, aklıma gelen Türkiye piyasasına ait markalar.Bu ve bunun gibi birçok marka yavaş yavaş diyemeyeceğim şekilde, bir hayli hızlıca sosyal medyada marka pazarlamasına odaklanmış görünüyor.Bu durum da pazarlama ve reklam stratejilerinin bu mecraya kaydığı gerçeğini günden güne ortaya çıkarıyor.

İnternet’in gelişim sürecine paralel olarak ortaya çıkan yeni medya olgusu, şirketlerin markaları hakkında stratejiler geliştirirken bu yöne doğru kanalize olmalarını gerektiren bir süreci de kendiliğinden başlatmış oldu.

Bu yeni medya, aslında hala tanımının tam da içinin doldurulamamış olmasıyla birlikte “sosyal medya” olarak isimlendirildi. Geleneksel medyanın, özellikle 2 önemli temel taşı gazete ve televizyonların bu yeni medya stratejilerine kendilerini adapte etme  ve interaktifleşme  çalışmaları başlattıkları son dönemde açıkça görüldü. Yeni medya anlayışı olan Sosyal ağlar ve buradaki mevcut kullanıcı kitlesi ile yaşanan iletişim süreci, şirketlerin markalarına yönelik pazarlama ve reklam stratejilerinin de yeni bir boyuta taşınmasını sağladı.

Web 2.0 dönemi dediğimiz; bloglar, sosyal paylaşım siteleri gibi interaktif mecralar, tamamen tüketici kitlesinin kendi öz içerik üretimini sağladığı, bilgi alışverişinde bulunduğu, kendi görüşünü ortaya koyduğu mecralar olarak ortaya çıktı.Böyle olunca bu kitle markalar hakkında olumlu-olumsuz, yorumlarda bulunabilip, diğer tüketicilerin de satın alma kararlarını tamamen etkileyebilen bir rol oynadığı açıkça görülür hale geldi.Bunun farkına varan şirketler ise, yalnızca markalarını sosyal medya’da iyi bir şekilde konumlandırmak , itibar yönetiminde bulunmak ve her türlü yorum karşısında anında duruma göre çözüm üretebilecek bir strateji izleme konusunda adım atmaya başladılar.

Pazarlama ve marka konumlandırmasında gelinen bu aşama, şirketlerin pazarlama departmanları içerisinde barındırmaları gereken yeni bir “title” a sahip, marka sorumluları ortaya çıkması yolunu açıyor. Öyle ki markalar için sosyal medya, doğru kullanıldığı takdirde, tüketiciyle birebir dialogta bulunulması anlamında çok önemli bir mecra. Eskinin mass medya(geleneksel medya)’sında, bir marka stratejisini oluşturmak ve tüketiciye sunmak çok daha kolay ve tek taraflı bir biçimde gerçekleşirken, yeni oluşan bu medya kapsamında markalar karşılarında, sorgulayan, denetleyen,daha kalitelisini isteyen bir tüketici buluyorlar ve bu tüketici bir şekilde marka hakkında fikrini sosyal paylaşım sitelerinde dile getirebiliyor. Bu aşamada , şirketlerin belirleyeceği ve görevlendireceği,  tamamen sosyal mecra’ da markalarını temsil edip,  online stratejiler belirlemek anlamında çalışma yapan (buna sosyal medya stratejisti deyin,  sosyal medya marka danışmanı deyin ya da ne derseniz deyin),  markanın sosyal mecradaki pazarlama stratejisini belirleyip, tüketiciyle interaktif iletişim de olan birine ihtiyaç duydukları gerçeği ortada.

Şu an için, Dünya genelinde  “Facebook”  kullanıcı sayısı son araştırmalarda,  305 milyon olarak belirtiliyor.  Türkiye’de ise,  şu an yaklaşık 14 milyon kayıtlı “Facebook” kullanıcısı olduğu biliniyor.Bunların yanısıra sürekli gelişmeye devam eden Web 2.0 platformundaki diğer sosyal paylaşım siteleri de günden güne büyüyor ve kullanıcı sayıları çok ciddi rakamlara ulaşıyor.

Bu platformun teknolojiye bağlı olrak geliştiği gerçek ancak, bir diğer gelişim nedenini de içerik üretimine katkıda bulunabilmek, her türlü fikir paylaşımını sağlamak, markalar konusunda satın alma kararlarını etkileyebilmek ve bence en önemlisi mesafeler ve konum dolayısıyla ulaşamayacağınız,  kurum ve kişilerle birebir kontak halinde olmanızın sağlandığı ve bunun içinde çoğu websitesi kapsamında bir ücret ödemediğiniz bir mecra olması. Durum böyle olunca yeni nesil iletişim araçlarını kullanmak ve web 2.0 dahilinde  paylaşımda bulunan kitleye ulaşmak, şirketler ve markaları için çok büyük bir önem taşımakta.

Bu mecranın gelip geçici olduğunu düşünenler olsa da, şu an için görülen o ki internette paylaşım devam ettikçe, marka konumlandırmasını etkileyecek çok büyük bir kitlenin bu sanal ortamda yer aldığıdır. Eğer bir marka değeri yaratmak istiyorsanz, bunun doğru bir strateji ve bu yeni medya mecrasını yakından tanıyan pazarlamanın iç dünyasını bilen, sorumlu kişiler tarafından etkin bir biçimde yürütülüyor olması gerekmektedir. Bunu en kısa zamanda , doğru analiz ve metodlarla sağlayabilen markalar, hala eski medyada takılı kalmış markalara oranla her zaman yarışta bir adım önde olacaklardır.

.

.

.

Bir İrlanda birası olan “Guinness” 1759 yılı itibariyle isim babası “Arthur Guinness” tarafından Dublin’de St. James Gate’te kurulan fabrikasında üretilmeye başlanmıştır.Özellikle ada da bira denince ilk akla gelen isim olan Guinness,kendine has tadı ve üretiminden gelen yoğunluğu nedeniyle bira sektöründe ayrı bir yerdedir.

Bu efsane biranın üretiminde “widget” sistemi denilen bir sistem uygulanmaktadır.Bu sistem de “widget” denilen bir nitrojen kapsülüdür.Bu kapsüldeki nitrojen kutu açıldığında biraya karışır ve Guinnes’in özelliği olan yoğun köpük böylece oluşmaktadır.

Bu yıl “Guinness” in üretime başlayışının 250. yılı olup,”Arthur’s day “ adı altında başta Dublin olmak üzere keyifli müzik organizasyonları da düzenlenmiştir.Bu Dublin’deki etkinlikte sahne alan birçok müzisyen ve müzik grubu , kendilerini “Guinness” eşliğinde dinleyen izleyicilere güzel bir müzik ziyafeti vermişlerdir.

 Dublin’deki geceye dair videoyu ve dahasını şu linkten izleyebilirsiniz ;

http://www.guinness.com/en-row/250-arthurs_day.html

“Guinness” in bu müzik organizasyonuna dair tanıtım videosu ise ;

 Ve “Guinness” in bu 250. yılına özel hazırlanmış commercial videosunu da burada paylaşmak isterim;

 ” to Arthur” … Cheersss …

İtalyanların otomobil markası denince akla gelen Ferrarisi’ne alternatif olarak verecek bir yanıt her zaman şu olmuştur“Lamborghini”. Markanın vücut bulma hikayesi ise kısaca şöyledir;

En başlarda traktör imalatı olarak başlanılan ama daha sonra anlatılan hikayeye göre Ferrari’sinin bozulan debriyajı için markanın yaratıcısı “Feruccio Lamborghini” Maranello’daki “Ferrari” fabrikasına gider.Fakat “Enzo Ferrari” “Lamborghini” ile görüşmek istemez. Ve bu vaziyetten hareketle fabrikasına dönen “Lamborghini” debriyajını tamir eder ve “Ferrari” ye inat spor otomobil üretimi kararı alır.

Bugüne kadar birçok model piyasaya sürmüş bu markanın şimdiye kadar ki modelleri şöyledir;

350 GTV 1963,350 GT 1964-1968, 400 GT 2+2 1966-1968, Miura 1966-1973, Espada 1968-1978, Islero 1968-1970, Jarama 1970-1978, Urraco 1970-1979, Countach 1974-1989, Silhouette 1976-1977, Jalpa 1982-1989, LM002 1986-1992, Diablo 1990-2001, Murciélago 2001-2005, Gallardo 2003-2007, Gallardo Spyder 2004, Murciélago Roadster, Gallardo SE, Murciélago LP640, Gallardo Superleggera, Reventon, Gallardo LP560-4, Murciélago LP670-4 SuperVeloce …

Bu modeller arasından sıyrılan “Murcielago” ve “Gallardo” modelllerinin commercial videolarını burada paylaşmak isterim;

“Murcielago”

Lambo’nun bence gelmiş geçmiş en estetik modelidir.

Ve özellikle tavsiyem olan video “Gallardo – LP560-4″ ;

Lambo’nun hayata karşı duruşunuzu nasıl farklı konumlandırdığı

.

.

.

Dünyanın birçok ülkesinde en çok tercih edilen bira markalarından biridir “Heineken”.Bu Hollanda markası, Dünya bira pazarının büyük bir kısmını elinde bulundururken, Türkiye’de ise bir bira fabrikası kurmama nedenini Heineken İcra Kurulu Üyesi “Jean François van Boxmeer”; “Efes Pilsen’in çok yüksek pazar hakimiyeti nedeniyle şimdilik Türkiyede bira fabrikası kurmayı düşünmüyoruz” diyerek açıklarken “Efes Pilsen” markasına da saygılarını iletmiş oldu.

“Heineken” halen Avrupa şampiyonlar ligi platformunun’da resmi sponsorlarından biri olarak yer alıyor.Biraz reklam kokan hareketler olduğunun farkındayım ve hemen asıl mevzu olan bu markanın yayınladığı reklam filmlerine olan ilgimi ve beğenimi söylemek isterim.Burada da bugüne kadar yayınladıkları reklam filmlerinden birkaç tanesini paylaşmak istedim.Gerçekten çok keyifli reklam videolarına sahip bir markadır “Heineken” …

Bu ilk reklamda kadın ve erkek olarak bakış açısı gösterilmiş,işte “beer enerjisi” ;

Bu da “Brad Pitt” ‘li bir “Heineken” reklamı.
Evde bira bitmiş o zaman ne yaparsın kim olursan ol,sokağa çıkar kapar biranı gelirsin ;

Bu da son dönemden “Jay-Z” versiyonlu bir “Heineken” reklamı.Herşey bira için dedirten cinsten

Pazarlama konusunda dünyanın önde gelen isimlerinden biri olan ”Coca Cola” nın eski pazarlama direktörü ve Time dergisi tarafından 20. yüzyılın önde gelen 3 girişimcisinden biri seçilen “Sergio Zyman” ın günümüz pazarlama stratejileri ve bu staratejilerin nasıl daha verimli hale getirilebileceğine ilişkin yapmış olduğu çalışması “Bildiğimiz pazarlamanın sonu” adlı kitabı geçtiğimiz günlerde bir kitapçıda rastlayıpta bir solukta okuduğum bir kitaptı.

Kitapta “Zyman” genel olarak pazarlama biliminin nasıl daha yaratıcı kullanılabileceğini, en sık yapılan pazarlama strateji yanlışlarına ve bunların günümüz piyasasında nasıl çözüm bulur hale getirilebileceğini kendi tecrübelerinden yararlanarak sunuyor.

” Pazarlamanın tek amacı ; daha fazla ürünü,daha çok insana,daha sık ve daha yüksek fiyatlarla satmaktır.Bunu yapmak için başka bir neden yoktur.”

” Neyin istendiğini bulun ve insanlara bunu sunun ; veya ne sunabileceğinizi bulun ve bunu istenebilir yapın.Ama unutmayınki ilki daha kolaydır.”

” Hedefinizi planlayın ; ulaşabileceğinizi düşündüğünüz yeri değil,olmak istediğiniz yeri hayal edin.”

” Sorular sorun ; uyanık olun ve yaratıcı düşünün.Yaratıcılık eski fikirleri yok etme sürecidir.Hergün yeni bir gündür.”

Bunlar kitaptan yaptığım bazı alıntılar.

Kitap içerik olarak pazarlama bilimine ilgi duyanlar için pratik bilgileri ve pazarlamaya ilşkin farklı bakış açısıyla ilgi çekici bir kitap.

Tavsiyemdir !!

Bu arada “Sergio Zyman” ın günümüz marketing işleyişiyle ilgili bir konuşmasını aşağıdaki videoda bulabilirsiniz ;

Tüm bunlar ‘’sosyal medya ‘’ olarak tanımladığımız bu organların,geleneksel medyanın şu günlerdeki ciddi rakibi ,hatta tahtını devredeceği varisi olarak karşımıza çıkıyor.Bu medya içinde pazarlama,reklamcılık ve markalar açısından müthiş imkanlar sunuluyor.

Son olarak ‘’sosyal medya ‘’ kavramının gitgide daha çok hayatımızın içinde olacağını ve geleneksel yapının bir an önce bu tarafa en verimli şekilde kanalize edilmesinin gerektiğini savunanlardan olduğumu söylemek isterim …